De kunststroming Mooi Indië ontstond aan het einde van de 19e eeuw in het toenmalige Nederlands-Indië en bleef populair tot ongeveer de jaren 1930 en 1940.
Wat is Mooi Indië?
Mooi Indië was een schilderstijl waarin kunstenaars een romantisch en idyllisch beeld van de kolonie weergaven. De werken waren vooral geliefd bij Europese koloniale bewoners en bezoekers, die verlangden naar een exotisch en schilderachtig beeld van de kolonie.
Kritiek op Mooi Indië
Hoewel de schilderijen vaak technisch sterk en esthetisch aantrekkelijk zijn, kreeg de stroming later kritiek omdat zij de werkelijkheid van het koloniale leven nauwelijks liet zien.
Daardoor wordt Mooi Indië vaak gezien als een geïdealiseerd beeld van Nederlands-Indië.
Verzet tegen de stroming
In de jaren dertig kwam kritiek van Indonesische kunstenaars, vooral van S. Sudjojono. Hij vond dat kunstenaars niet alleen schoonheid moesten schilderen, maar ook de werkelijkheid van het Indonesische volk moesten tonen.
Sudjojono noemde veel Mooi-Indië-schilderijen oppervlakkig omdat zij volgens hem slechts “mooie plaatjes” maakten voor de koloniale elite.
Bekende kunstenaars
Onder kunstenaars die met de stroming worden geassocieerd bevinden zich:
Abdullah Suriosubroto, Wakidi, Basuki Abdullah en Ernest Dezentjé.
Mooi Indië vandaag
Tegenwoordig wordt de stroming opnieuw bekeken. Kunsthistorici erkennen zowel de artistieke kwaliteiten als de koloniale context waarin deze werken ontstonden. Daardoor roept Mooi Indië belangrijke vragen op:
Wie bepaalt wat “mooi” is?
Welke verhalen worden zichtbaar gemaakt?
Welke verhalen blijven verborgen?
Hoe beïnvloedt koloniale nostalgie onze blik op het verleden?
Juist daarom is de titel van de expositie “Mooi? – Indië” zo interessant. Het vraagteken achter Mooi nodigt bezoekers uit om kritisch te kijken naar het beeld van Indië dat lange tijd werd getoond. De vraag wordt dan niet alleen hoe mooi was Indië?, maar ook voor wie was het mooi, en welke verhalen werden niet verteld?
Debuut van het Lagu Jiwa Keroncong Ensemble bij opening tentoonstelling Mooi?–Indië
Bij de opening van de tentoonstelling Mooi?–Indië op 26 juni aanstaande maakt het Lagu Jiwa Keroncong Ensemble zijn debuut. Het ensemble bestaat uit musici die zich hebben gespecialiseerd in de karakteristieke keroncongmuziek, een muziekstijl die een bijzondere plaats inneemt in de cultuurgeschiedenis van Indonesië.
Keroncong vindt zijn oorsprong in de muziek van vrijgemaakte Portugese slaven die vanaf de 16e eeuw in de Indonesische archipel leefden. Hun liederen van troost, heimwee en hoop vermengden zich met lokale Indonesische muzikale tradities en groeiden uit tot een unieke en geliefde muziekstijl.
Tijdens de opening brengt het ensemble een selectie van authentieke keroncongliederen ten gehore. Sinds kort is dirigent en musicus ** verbonden aan Lagu Jiwa. Bij dit optreden speelt hij de karakteristieke zanglijnen van de keroncongmelodieën mee en levert daarmee een bijzondere bijdrage aan het muzikale programma.
De tentoonstelling Mooi?–Indië en het debuut van het Lagu Jiwa Keroncong Ensemble brengen samen verhalen van herinnering, identiteit en cultureel erfgoed tot leven in beeld en muziek.